En goot Woort kost nix ...

Keen bün ik?

Don José un Carmencita

   Dar is Marktdag in La Paz, in de Hauptstadt vun Bolivien, de binah 4000 m hoch in de Cordilleren liggt, un vun den mit Snee bedeckten Illimani oppaßt warrt. En Barg mit veer Spitzen, vun wo ut de Indio-Gottheiten op de Minschen dalkiekt, ahn Erbarmen, al siet Ewigkeiten.
   Dat is Marktdag, as jedeen Dünnersdag siet Johrteinten. En Dörcheenanner vun Minschen un Deerten! Indiofruuns mit ehr lütt Poppen in bunte Döker op'n Rüch bunnen Göörn an de Hand, Höhner ünner'n Arm. Mannslüüd, de Lamas köpen un verköpen wöllt. Un nieschierig' Touristen, de feine Indio-Handarbeiten mitnehmen wöllt.
   Den gröttsten Toloop hett aver de Märken-Verteller. He sitt jümmers an de sülvige Steed op'n Wulldeek, sien Hund blangen sik, un kaut genüßlich Betel-Blääd. Dat duert! Wenn allns fein dörchkaut is, spütt he dat mit 'n Schisslaweng de Lüüd vör de Fööt un fangt an to vertellen. Jümmers dat sülvige Märken, or is dat am Enn doch würklich passeert? Sien Gesicht, so bruun un vull Falten, is ahn Regen. De Ogen kieken in sik rin, as höör he op wat. En ool Fru, de Mate-Tee ut'n groot koppern Ketel verköfft, den se op de Nack bunnen hett, versorgt em mit wat to Drinken un dat geiht los. Sien Stimm klingt wiet över den groten Platz. De Minschen - groot un lütt - lustert - jümmers wedder:
   Johrn is dat her - vertellt he - dor leev en Indio, sien Naam weer José, an de Kant vun de groot Stadt La Paz. La Paz, wat "Freden" bedüden deit. Sien Fru weer al lange Johrn doot. De eenzig Söhn weer Fischer. He harr 'n Schilfboot op den Titicaca-See. He harr kuum wat to bieten un to breken. Wenn't glücken dee, transporteer he ok mal Touristen.
   Don José sülvens harr ok nich veel in de Melk to krömen, aver he weer tofreden. Sien ganz' Riekdom un Freid weer Carmencita - 'ne Lama-Daam, fein un hochnääsig antokieken. Wat kunn se spütten un genau zielen, dor weer dat Enn vun weg! Wenn se een op'n Kieker harr, dreep se ok! Kunnst di gor nich so gau wegwohrn!
   Dag för Dag güng Don José mit sien "Chiquita" - sien Lütjepütje - in Sleeptau op den Alti-Plano - 'ne Hoch-Ebene, de glieks achter de Stadt leeg - so unendlich wiet. In de Feern sehg man de Luft flimmern. Wat weern de Minschen lütt, wenn se dor stahn deen. Dat weer, as künn man de Wulken griepen. Dorhen dreev Don José Carmencita to'n Freten un Verpedden. Sien egen Eten - Broot un Tee, in'n Snuufdook knütt - harr he dorbi. Wull he twischendörch 'n lütt Middagsslaap hollen, plock he ehr blangen sik an. Dat sehg denn jümmers ut, as wenn se op sien' Slaap oppassen dee. Se weern 'n gediegen Poor, man jedeen harr jem geern.
   Dat harr allns so fein blieven kunnt, wenn ... ja, wenn dat Överleven nich so suer ween weer. Sien Söhn keem mit Fru un Kind na em t'rüch. Man ok in de Grootstadt geev dat nich veel Mööglichkeiten, wat to verdenen. So müß Carmencita ran.
   Ahn, dat he sien' Vadder fragen dee, nehm de Jung dat Lama un vermeed dat an de Flugplatz-Gesellschop. La Paz harr noch nich lang 'n Flughaven, dat weer allns eerst in't Warrn. Nu müß dor 'n Attraktschoon her, un dat weer Carmencita!
   Se wörr an de Siet vun de groot Ingangshall anplockt, un vun de reisen Lüüd mit Hallo un groot Trara in Ogenschien nahmen. Wenn ehr dat toveel wörr, spütt se jem elegant vör or op de Fööt - af un an ok op de Kledaasch. Kieken kunn se dorbi, sowat von bavendal! Mennig feine Madam kunn ehr üm den Blick beneiden.
   Mit dat Geld, wat se för Carmencita kregen, kemen se möhsam över de Runn'. Don José weer aver dootunglücklich. Sien Hartblatt, sien Ogentroost as Attraktschoon för Gringos! He keem dor nich mit kloor.
   Enes Avends, allns sleep, güng he liesen vun't Huus weg, rop na den Flugplatz. He bunn Carmencita, de ganz döösig un verslapen kieken dee, los, un trock ehr sinnig achter sik ran, op den Alti-Plano to. Mann un Deert, he oolt un mööd, se wat verbiestert un gnatterig, güngen vörföötsch ehr'n Weg. Dorbi vertell Don José sien Carmencita, dat he nu jümmers bi ehr blieven wull. Na'n Flugplatz, na dat Düvelswark, müß se nie nich t'rüch. Se keek gedürig op em dal, as wenn se em verstünn.
   Stünn üm Stünn lepen se vör sik hen - jümmers in glieken Trab. De Illimani, mit den ewigen Snee op siene veer Köpp, keem jümmers neger. De Maand keek över de Bargspitzen un wies den Weg. Jümmers liekut! Jümmers liekut!
   Don José wüß: De Indio-Gottheiten wahnen dor baven in ewige Küll, leten sik verehren. Keken ohn Erbarmen op em lütt Kreatur dal - un doch, se weern sien letzt Toflucht. Man nich blots för em, nee, ok för all de Generatschonen vör un na em.
   Don José wüß nich, woveel Stünn' he al lopen dee. Dat müß bald Dag warrn. De Maand versack al achter den Illimani. En Storm, ut dat Nix, as so faken, keem op. He warbel den Sand hoch un möök Mann un Deert dat Wiederlopen bannig suur. 'n poormal weer Don José al op de Eer sackt, man Carmencita harr em so lang anstuppst, bet he wedder opstünn. An't Enn kunn he nich mehr. He bleev liggen, wo he dalsackt weer. All dat Geschubbse vun Carmencita nütz nix. Se geev op un leet sik swoor blangen den olen Mann dalfallen. He kroop neeg an ehr ran un leed sienen Kopp an ehr'n warmen Buuk. He föhl sik tohuus un kommodig. De Storm bruus över jem hen. De Sand deck jem ohn Ünnerlaat sinnig to.
   An'n annern Morrn hebbt de Söhn un veel Frünnen den Alti-Plano, so goot as dat man güng, afsöcht. Dor weer keen lierlütt Spoor to finnen, nich vun Don José, nich vun sien Carmencita.
   Dat Wunnerwarken un Vertellen güng los. De ool Miguel harr in de Vullmaandnacht, as de beiden verswunnen weern, nich slapen kunnt. He harr mit siene Gottheiten op den Illimani snackt, as jümmers, wenn em de Sorg üm dat dääglich Broot dat Hart swoor maken dee. Dor, op eenmal, weer en Schadden över den Maand, över den Snee hoch baven op den Barg trocken. En Schadden, he kunn dat beswören, de utsehn dee as Don José mit sien Carmencita blangen sik. En Schadden, de vun en groot Hand, de nich vun disse Eer weer, rintrocken wörr, rintrocken merrn in den Illimani! Dat kunn he wiß un wahrhaftig beswören. Dorbi heel he siene krummen Finger hoch gegen den Heven.
   Man müß blots genau henkieken - dor, wo de Schadden verswunnen weer, dor geev dat 'n Placken - ganz swatt - as en Ümriß vun en Mann un en Deert. En Placken, wiet to sehn, för den, de sehn kunn un wull, vun nu an in all Ewigkeit.
   De Märken-Verteller nickköppt dorto un wiest na baven op den wunnerschönen Illimani, de, as jümmers, op de Stadt oppassen deit - de Stadt La Paz, de den goden Namen "Freden" hett.
   En junge Fru ut Düütschland sitt mang all de Indios un höört dit Märken to'n soveelten Mal. Se mutt togeven, dat se jedeen Mal na baven kickt, na baven op den Illimani un op den Heven. Un se hett dor wiß un wahrhaftig Don José un sien Carmencita tosamen sehn - dat kann se beswören - tosamen op ewig!

aus: Christa Heise-Batt, Vun Metta, Lina un José... Vertellen vun hier un annerwegens. Norderstedt (Verlagshaus Meincke) 1998. S. 91-94.